Luật Hóa chất số 69/2025/QH15 đã được Quốc hội khóa XV biểu quyết thông qua ngày 14 tháng 6 năm 2025, thay thế cho Luật Hóa chất 2007. Luật Hóa chất 2025 với những nội dung đổi mới, sẽ tháo gỡ được những “nút thắt” trong phát triển ngành công nghiệp hoá chất, tạo không gian thuận lợi để ngành công nghiệp hoá chất phát triển và đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế – xã hội, hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng 2 con số giai đoạn 2026-2030. Luật bao gồm 07 chương, 48 Điều quy định về hóa chất, quản lý hoạt động hóa chất; phát triển ngành công nghiệp hóa chất; thông tin hóa chất; hóa chất nguy hiểm trong sản phẩm, hàng hóa; an toàn, an ninh trong hoạt động hóa chất. Cụ thể:
Chương 1: Quy định chung.
Chương 2: Phát triển ngành công nghiệp hóa chất.
Chương 3: Quản lý hoạt động hóa chất.
Chương 3: Quản lý hoạt động hóa chất.
Chương 4: Thông tin hóa chất.
Chương 5: Hóa chất nguy hiểm trong sản phẩm, hàng hóa.
Chương 6: An toàn, an ninh hóa chất.
Chương 7: Điều khoản thi hành.
Luật Hóa chất 2025, chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, trừ nội dung liên quan đến Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ tồn trữ hóa chất thì có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026.
1. Quản lý hóa chất theo vòng đời, phân loại theo rủi ro
Chương III Luật Hóa chất năm 2025 đã có các quy định toàn diện khung quản lý đối với toàn bộ vòng đời của hóa chất, từ sản xuất (Điều 10), kinh doanh(Điều 11), xuất nhập khẩu (Điều 12), vận chuyển (Điều 13), tồn trữ (Điều 14), sử dụng (Điều 15) đến xử lý chất thải (Điều 16) và kiểm soát mua bán với hóa chất cần kiểm soát đặc biệt (Điều 17). Đặc biệt các hoạt động trong vòng đời Hóa chất cấm cần phải tuân thủ các điều kiện và quy định nghiêm ngặt.
2. Quản lý hóa chất nguy hiểm trong sản phẩm
Bổ sung quy định quản lý hóa chất nguy hiểm trong sản phẩm, hàng hóa. Đây là nội dung được bổ sung mới so với Luật Hóa chất năm 2007 nhằm xây dựng cơ chế quản lý hàm lượng hóa chất nguy hiểm trong sản phẩm, hàng hóa và yêu cầu công bố công khai tới người sử dụng (Điều 31, Điều 32). Sản phẩm, hàng hóa chứa hóa chất nguy hiểm là sản phẩm, hàng hóa trong điều kiện sử dụng hợp lý và đúng mục đích vẫn tiềm ẩn khả năng gây hại cho con người, cơ sở vật chất, tài sản, môi trường do thành phần hóa học trong sản phẩm, hàng hóa. Các quy định nêu trên góp phần giảm thiểu tác hại của hóa chất nguy hiểm tới con người, cơ sở vật chất, tài sản, môi trường và phù hợp với xu hướng quản lý hóa chất của thế giới.
Các quy định được xây dựng theo hướng phân định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước; nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu sản phẩm chứa hóa chất nguy hiểm; trách nhiệm công bố thông tin trên Cơ sở dữ liệu chuyên ngành hóa chất và được xây dựng theo hướng áp dụng tối đa công nghệ thông tin, không phát sinh thủ tục hành chính.
Quản lý hóa chất theo dữ liệu trên Cơ sở dữ liệu chuyên ngành hóa chất
Nhà nước thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong quản lý nhà nước về hóa chất, đảm bảo công khai minh bạch, liên thông, đồng bộ và kịp thời trong việc thu thập, xử lý, khai thác và chia sẻ thông tin, dữ liệu.
Cơ sở dữ liệu chuyên ngành hóa chất được sử dụng để phục vụ lưu trữ, quản lý, cập nhật, tích hợp thống nhất dữ liệu về hóa chất; về hoạt động hóa chất; ngành công nghiệp hóa chất; hóa chất nguy hiểm trong sản phẩm, hàng hóa; an toàn, an ninh trong hoạt động hóa chất; Danh mục hóa chất quốc gia; danh mục hóa chất nước ngoài được cơ quan nhà nước có thẩm quyền của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thừa nhận và dữ liệu khác theo quy định của Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước ở trung ương về hóa chất.
Tổng thể, Luật Hóa chất 2025 Nghị định hướng dẫn được kỳ vọng sẽ khắc phục tình trạng chồng chéo, “khoảng trống” trong thực thi. Đây cũng là bước đi quan trọng để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, đồng thời bảo đảm an toàn cho con người, môi trường và trật tự xã hội trong bối cảnh sử dụng hóa chất ngày càng đa dạng, phức tạp.