I/Cơ sở pháp lý
- Luật Doanh nghiệp 2020 (sửa đổi, bổ sung năm 2025).
- Thông tư số 186/2010/TT – BTC hướng dẫn thực hiện việc chuyển lợi nhuận ra nước ngoài của các tổ chức, cá nhân nước ngoài có lợi nhuận từ việc đầu tư trực tiếp tại Việt Nam theo quy định của Luật Đầu tư.
- Thông tư số 06/2019/TT –NHNN hướng dẫn về quản lý ngoại hối đối với hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam.
II/ Một số vấn đề pháp lý có liên quan
Cổ tức được chia bởi công ty cổ phần cho các cổ đông phổ thông là tổ chức, cá nhân nước ngoài đầu tư trực tiếp tại Việt Nam được xem là một nguồn thu nhập hợp pháp tại Việt Nam của nhà đầu tư nước ngoài. Theo đó, các nhà đầu tư nước ngoài được phép chuyển nguồn lợi nhuận này từ Việt Nam ra nước ngoài theo các quy định liên quan của pháp luật về quản lý ngoại hối.
- Xác định lợi nhuận chuyển ra nước ngoài
Trước khi thực hiện việc chuyển lợi nhuận ra nước ngoài, nhà đầu tư cần xác định số lợi nhuận được nhận. Theo Điều 3 TT số 186/2010/TT – BTC quy định cách xác định số lợi nhuận được chuyển ra nước ngoài như sau:
| Lợi nhuận được chuyển ra nước ngoài | = | Lợi nhuận nhà đầu tư nước ngoài thu được của năm tài chính đến thời điểm chuyển lợi nhuận | – | Các khoản lợi nhuận đã được sử dụng để tái đầu tư, các khoản lợi nhuận đã chuyển ra nước ngoài trong quá trình hoạt động của nhà đầu tư nước ngoài ở Việt Nam và các khoản đã sử dụng cho các chi tiêu khác của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. |
- Thời điểm và điều kiện để chuyển lợi nhuận ra nước ngoài.
Theo Điều 4 TT số 186/2010/TT – BTC quy định các thời điểm chuyển lợi nhuận ra nước ngoài đối với các nhà đầu tư nước ngoài có hoạt động trực tiếp tại Việt Nam bao gồm (i) Chuyển lợi nhuận ra nước ngoài hàng năm và (ii) chuyển lợi nhuận ra nước ngoài khi kết thúc hoạt động đầu tư trực tiếp tại Việt Nam.
Theo đó, điều kiện để nhà đầu tư nước ngoài chuyển phần cổ tức đã nhận ra khỏi Việt Nam khi doanh nghiệp mà nhà đầu tư nước ngoài tham gia đầu tư (i) hoàn thành nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước Việt Nam, (ii) nộp báo cáo tài chính đã được kiểm toán và (iii) tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp năm tài chính cho cơ quan quản lý thuế trực tiếp.
- Hình thức chuyển lợi nhuận ra nước ngoài.
Khoản 5 Điều 35, LDN: “Việc thanh toán đối với mọi hoạt động mua, bán, chuyển nhượng cổ phần và phần vốn góp, nhận cổ tức và chuyển lợi nhuận ra nước ngoài của nhà đầu tư nước ngoài đều phải được thực hiện thông qua tài khoản theo quy định của pháp luật về quản lý ngoại hối, trừ trường hợp thanh toán bằng tài sản và hình thức khác không bằng tiền mặt”.
Theo khoản 1 Điều 9 TT 06/2019/TT – NHNN, nhà đầu tư nước ngoài muốn chuyển lợi nhuận ra nước ngoài phải thông qua tài khoản vốn đầu tư trực tiếp. Tài khoản vốn đầu tư trực tiếp là tài khoản thanh toán bằng ngoại tệ hoặc bằng đồng Việt Nam do doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, nhà đầu tư nước ngoài mở tại ngân hàng được phép để thực hiện các giao dịch liên quan đến hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam.
III/ Quy trình, hồ sơ, thủ tục chi trả lợi nhuận cho các nhà đầu tư nước ngoài
- Thủ tục với cơ quan thuế (Điều 5 TT số 186/2020/TT – BTC)
Thời hạn: Trước khi chuyển lợi nhuận ra nước ngoài ít nhất là 07 ngày làm việc.
Nơi nộp: cơ quan thuế trực tiếp quản lý doanh nghiệp mà nhà đầu tư nước ngoài tham gia đầu tư.
Thông thường, hồ sơ nộp cho cơ quan thuế bao gồm các thành phần sau:
Hồ sơ bao gồm:
- Thông báo việc chuyển lợi nhuận ra nước ngoài theo mẫu ban hành kèm theo Thông tư 186/2020/TT – BTC.
- Văn bản ủy quyền của nhà đầu tư nước ngoài ủy quyền cho doanh nghiệp nộp hồ sơ (nếu có).
- Các hồ sơ đính kèm có liên quan.
- Nghị quyết của Đại hội đồng cổ đông về việc thực hiện chi trả cổ tức.
- Báo cáo tài chính đã kiểm toán của của năm/ giai đoạn chuyển lợi nhuận (bản photo)
- Tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp đã nộp của năm/ giai đoạn chuyển lợi nhuận (bản photo), thông báo chấp nhận tờ khai.
Sau khi nộp hồ sơ chuyển lợi nhuận cho cơ quan thuế, trong thời hạn 7 ngày làm việc, cán bộ thuế phụ trách sẽ liên hệ với doanh nghiệp xác nhận một số thông tin liên quan đến số liệu trên hồ sơ, trên báo cáo tài chính đã kiểm toán, thông báo số thuế còn nợ trên hệ thống thuế (nếu có), xác nhận số lợi nhuận đã chuyển các kỳ trước,…
- Thủ tục với ngân hàng
Sau khi gửi hồ sơ thông báo lên cơ quan thuế và không có ý kiến phản hồi từ cơ quan thuế, doanh nghiệp tiến hành làm việc với ngân hành thương mại:
Nộp cho ngân hàng bộ hồ sơ tương tự như đã nộp cho cơ quan thuế (có bản sao) để ngân hàng kiểm tra và làm thủ tục chuyển tiền.
Việc chuyển lợi nhuận phải được thực hiện thông qua Tài khoản vốn đầu tư trực tiếp đã đăng ký theo hướng dẫn tại Thông tư 06/2019/TT – NHNN.